АНТИКВАРНІ Й АРХЕОЛОГІЧНІ КОЛЕКЦІЇ ТА МУЗЕЇ У ПОЛЬЩІ З 1918 р. – ТЕМАТИЧНИЙ НАРИС

Автор
Адріана ЩЕРБА
DOI
Анотація

Метою статті є показати складність розуміння процесу формування антикварних й археологічних колекцій та музеїв у Польщі після 1918 р. без висвітлення детальної історії кожної збірки. Польська археологія особливо завдячує їм, оскільки як наукова дисципліна сформувалась у період браку державності, після поділу Польщі. Політика загарбників, нехай і відмінна у різних частинах країни, не сприяла розвитку наукових інституцій, у яких археологи знайшли б підтримку. До 1918 р. на польських землях існували лише приватні колекції та музеї, засновані науковими товариствами чи іншими громадськими організаціями. Державні інституції, які займались збором археологічних памʼяток, з'явилися вже після Першої світової війни.

Ключові слова

Історія польської археології, антикварна колекція, археологічні колекція, музей, міжвоєнний період.

Повний текст
Завантажити оригінал
Посилання

Ajewski, K. (2001). Polskie siedziby rodowe – muzea w XIX w. Spotkania z zabytkami, 4. I–VIII (in Polish).

Chwalewik, E. (1916). Zbiory Polskie. Archiwa, biblioteki, galerie, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w ojczyźnie i na obczyźnie w zestawieniu alfabetycznym według miejscowości, Stołeczne Miasto Warszawa, 302 (in Polish).

Сhwalewik, E. (1926). Zbiory Polskie. Archiwa, biblioteki, galerie, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w ojczyźnie i na obczyźnie w porządku alfabetycznym według miejscowości ułożone, 1–2. Warszawa–Kraków (in Polish).

Gąsiorowski, S. J. Badania polskie nad sztuką starożytną. Relacje podróżników – kolekcjonerstwo – badania naukowe, MCMXLVIII. Kraków, 58 pp. (in Polish).

Jażdżewski, K. (1983). Znaczenie muzeów dla rozwoju archeologii polskie. Muzealnictwo, 26/27, 3–6 (in Polish).

Kostrzewski, J. (1919–1921). Nieistniejące już zbiory prywatne wykopalisk, Przegląd archeologiczny,
1(3–4),150–151 (in Polish).

Lorentz, S. (Ed.). (1962). Puławy. Warszawa (in Polish).

Malinowski, K.(1970). Prekursorzy muzeologii polskiej. Poznań, 160 pp. (in Polish).

Mikocki, T. (1990). Najstarsze kolekcje starożytności w Polsce: lata 1750–1830. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 123 pp. (in Polish).

Piowcki, K. (1995). Rozwójbadań nadsztuką narodową izagadnieniestarożytnictwa. Warszawa, 57 pp. (in Polish).

Pomian, K. (2002). Archeologia, historia, naród. In R. Uziębło & B. Wawrzykowska (Eds.). Archeologia toruńska. Historia i teraźniejszość. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej z okazji 140-lecia muzealnych zbiorów archeologicznych. Toruń, 9–15 (in Polish).

Pomian, K. (1996). Kolekcjonerstwo i filozofia. Narodziny nowożytnego muzeum. Drogi kultury europejskiej. Trzy studia. Warszawa, 109–172 (in Polish).

Pomian, K. (2012). Zbieracze i osobliwości. Paryż–Wenecja XVI–XVIII wiek, 400 pp. (in Polish).

Pomian, K. (2010). Przeszłość jako przedmiot wiedzy. Warszawa, 396 pp. (in Polish).

Sadurska, A. (Ed). (1991). Z dziejów miłośnictwa antyku w Polsce. Warszawa, 303 pp. (in Polish).

Szczerba, A. (2011). Przyczynek do kolekcjonerstwa i muzealnictwa polskiego. Wystawy starożytnościw Królestwie Polskim, "Sztuka Polski Środkowej. Studia V", 119–128 (in Polish).

Szczerba, A. (2012). Problem ochrony zabytków archeologicznych na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej pod panowaniem rosyjskim. Łódź, 287 pp. (in Polish).

Treter, M. (1918). Muzea współczesne. Studjum muzeologiczne II. Publiczne zbiory muzealne w Polsce i ich przyszły rozwój. Muzeum Polskie,II, 70 pp. (in Polish).

Tomkiewicz, S. (1916). Obecny stan archiwów i bibliotek w Królestwie Polskim pod okupacją austriacką. Sprawozdania z czynności i posiedzeń Akademii Umiejętności w Krakowie, 2(5), 3–15 (in Polish).

Wilder, H. (1905). Polskie archiwa, biblioteki, muzea, zbiory i zbieracze. Rocznik Naukowo-Literacko-Artstyczny (in Polish).

Żygulski, Z. jr. (1962). Dzieje zbiorów puławskich (Świątynia Sybilli i Dom Gotycki). Rozprawy i sprawzdania Muzeum Narodowgo w Krakowie, 3, 367 pp. (in Polish).

Żygulski, Z. jr. (1982). Muzea na świcie: wstęp do muzealnictwa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 73 pp. (in Polish).

ISSN 2223-1218

Author
Adrianna SZCZERBA
DOI
Annotation

The aim of this article is to draw attention to the complexity of the emergence of ancient and archeological collections and museums in Poland since 1918, without exploring the history of each partition. Polish archeology is particularly indebted to them since, as a scientific discipline, it developed during the times of lack of statehood after the partitions of Polish territories. The politics of the invaders, even though different in each partition, did not favor the development of scientific institutions in which archeology could have found support. Till 1918 only individual collections and museums established by scientific societies or other social organizations were developing on Polish grounds. State institutions collecting monuments aroused only after the First World War.

Keywords

History of Polish archaeology, antiquarian collections, archaeological collections and museums.

Reference

Ajewski, K. (2001). Polskie siedziby rodowe – muzea w XIX w. Spotkania z zabytkami, 4. I–VIII (in Polish).

Chwalewik, E. (1916). Zbiory Polskie. Archiwa, biblioteki, galerie, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w ojczyźnie i na obczyźnie w zestawieniu alfabetycznym według miejscowości, Stołeczne Miasto Warszawa, 302 (in Polish).

Сhwalewik, E. (1926). Zbiory Polskie. Archiwa, biblioteki, galerie, muzea i inne zbiory pamiątek przeszłości w ojczyźnie i na obczyźnie w porządku alfabetycznym według miejscowości ułożone, 1–2. Warszawa–Kraków (in Polish).

Gąsiorowski, S. J. Badania polskie nad sztuką starożytną. Relacje podróżników – kolekcjonerstwo – badania naukowe, MCMXLVIII. Kraków, 58 pp. (in Polish).

Jażdżewski, K. (1983). Znaczenie muzeów dla rozwoju archeologii polskie. Muzealnictwo, 26/27, 3–6 (in Polish).

Kostrzewski, J. (1919–1921). Nieistniejące już zbiory prywatne wykopalisk, Przegląd archeologiczny, 
1(3–4),150–151 (in Polish).

Lorentz, S. (Ed.). (1962). Puławy. Warszawa (in Polish).

Malinowski, K.(1970). Prekursorzy muzeologii polskiej. Poznań, 160 pp. (in Polish).

Mikocki, T. (1990). Najstarsze kolekcje starożytności w Polsce: lata 1750–1830. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 123 pp. (in Polish).

Piowcki, K. (1995). Rozwójbadań nadsztuką narodową izagadnieniestarożytnictwa. Warszawa, 57 pp. (in Polish).

Pomian, K. (2002). Archeologia, historia, naród. In R. Uziębło & B. Wawrzykowska (Eds.). Archeologia toruńska. Historia i teraźniejszość. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej z okazji 140-lecia muzealnych zbiorów archeologicznych. Toruń, 9–15 (in Polish).

Pomian, K. (1996). Kolekcjonerstwo i filozofia. Narodziny nowożytnego muzeum. Drogi kultury europejskiej. Trzy studia. Warszawa, 109–172 (in Polish).

Pomian, K. (2012). Zbieracze i osobliwości. Paryż–Wenecja XVI–XVIII wiek, 400 pp. (in Polish).

Pomian, K. (2010). Przeszłość jako przedmiot wiedzy. Warszawa, 396 pp. (in Polish).

Sadurska, A. (Ed). (1991). Z dziejów miłośnictwa antyku w Polsce. Warszawa, 303 pp. (in Polish).

Szczerba, A. (2011). Przyczynek do kolekcjonerstwa i muzealnictwa polskiego. Wystawy starożytnościw Królestwie Polskim, "Sztuka Polski Środkowej. Studia V", 119–128 (in Polish).

Szczerba, A. (2012). Problem ochrony zabytków archeologicznych na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej pod panowaniem rosyjskim. Łódź, 287 pp. (in Polish).

Treter, M. (1918). Muzea współczesne. Studjum muzeologiczne II. Publiczne zbiory muzealne w Polsce i ich przyszły rozwój. Muzeum Polskie,II, 70 pp. (in Polish).

Tomkiewicz, S. (1916). Obecny stan archiwów i bibliotek w Królestwie Polskim pod okupacją austriacką. Sprawozdania z czynności i posiedzeń Akademii Umiejętności w Krakowie, 2(5), 3–15 (in Polish).

Wilder, H. (1905). Polskie archiwa, biblioteki, muzea, zbiory i zbieracze. Rocznik Naukowo-Literacko-Artstyczny (in Polish).

Żygulski, Z. jr. (1962). Dzieje zbiorów puławskich (Świątynia Sybilli i Dom Gotycki). Rozprawy i sprawzdania Muzeum Narodowgo w Krakowie, 3, 367 pp. (in Polish).

Żygulski, Z. jr. (1982). Muzea na świcie: wstęp do muzealnictwa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 73 pp. (in Polish).

ISSN 2223-1218

Оголошення:
Новини:

Вічна пам'ять!

Колектив Інституту українознавства ім.І.Крип’якевича НАН України висловлює щирі співчуття рідним і близьким із приводу непоправної втрати – смерті багаторічної працівниці Інституту Дарії КЛИМ. Нехай добрий, світлий спомин про Неї назавжди залишиться у серцях усіх, хто її знав, любив та шанував! Світла і вічна пам'ять...

Ростислав Вацеба представив доповідь на щорічному Міжнародному медієвістичному конгресі у Лідсі

1–4 липня 2024 року на базі Інституту медієвістичних студій Лідського університету (Велика Британія) відбувся черговий щорічний Міжнародний медієвістичний конгрес (Leeds International Medieval Congress 2024). Цьогоріч науковий форум був присвячений осмисленню проблематики «кризи» в усіх можливих аспектах цього поняття і зібрав понад 2700 вчених з усього світу. Серед понад двох тисяч доповідей учасники мали можливість заслухати виступ молодшого наукового співробітника відділу історії середніх віків Інституту українознавства ім. І. Крип’якевича НАН України, к.і.н. Ростислава Вацеби, котрий представив свої напрацювання у дослідженні демографічних та культурних наслідків кліматичної кризи пізньоантичного малого льодовикового періоду (536–560 рр.) на сході Європи.