Regionalne słowniki gwarowe jako forma ocalenia niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Автор
Halina Pelcowa
DOI
10.33402/DSSG.2024-411-422
Анотація

Przedmiotem rozważań jest podkreślenie wartości słowników regionalnych jako ważnego wykładnika dziedzictwa językowego i kulturowego. Łącząc słowo, pamięć i wyobraźnię jako składniki stanowiące podstawę różnorodności semantycznej, wpisują się w ogólną koncepcję dialektologii jako nauki i jej założeń metodologicznych ze sposobem przedstawiania i interpretowania materiału gwarowego w formie werbalnej i wizualnej. Wypełniają ważną społecznie misję ratowania obrazu językowego i kulturowego „małej ojczyzny” oraz budowania świadomości społecznej zamkniętej w tożsamości regionalnej. Podstawą analizy są wybrane słowa i ich wyobrażenia pojęciowe wydzielone z wypowiedzi gwarowych 2500 osób z 636 wsi środkowo-wschodniej Polski.

Ключові слова
regionalny słownik gwarowy, gwara, słowo, obraz, pamięć.
Повний текст
Завантажити оригінал
Author
Halina Pelcowa
DOI
10.33402/DSSG.2024-411-422
Annotation

Przedmiotem rozważań jest podkreślenie wartości słowników regionalnych jako ważnego wykładnika dziedzictwa językowego i kulturowego. Łącząc słowo, pamięć i wyobraźnię jako składniki stanowiące podstawę różnorodności semantycznej, wpisują się w ogólną koncepcję dialektologii jako nauki i jej założeń metodologicznych ze sposobem przedstawiania i interpretowania materiału gwarowego w formie werbalnej i wizualnej. Wypełniają ważną społecznie misję ratowania obrazu językowego i kulturowego „małej ojczyzny” oraz budowania świadomości społecznej zamkniętej w tożsamości regionalnej. Podstawą analizy są wybrane słowa i ich wyobrażenia pojęciowe wydzielone z wypowiedzi gwarowych 2500 osób z 636 wsi środkowo-wschodniej Polski.

Keywords
regionalny słownik gwarowy, gwara, słowo, obraz, pamięć.
Оголошення:
Новини:

Запрошуємо на науковий семінар за участю Івана Монолатія "Як Коломия пам'ятає: українські та європейські виміри"

Захід буде організовано 7 липня 2026 року об 11:00 за сприяння Національного фонду досліджень України у рамках проєкту "Історична пам'ять українців в умовах війни: від конфронтації до консолідації" (2023.03/0207).

Розпочався одинадцятий польовий сезон досліджень енеолітичного поселення Винники-Лисівка

З 15 червня 2026 р. розпочалися археологічні дослідження поселення культури лійчастого посуду доби енеоліту Винники-Лисівка. Це вже одинадцятий польовий сезон поспіль. Експедиція є спільною Інституту українознавства ім. І. Крипʼякевича НАН України (А. Гавінський), Львівського національного університету ім. І. Франка (Н. Білас, В. Гуменний, Я. Погоральський), Історико-краєзнавчого музею м. Винники (І. Тимець) та Жешівського університету (М. Рибіцька). Роботи здійснюються в рамках виконання теми проєкту Національного фонду досліджень України “Праісторична доба заходу України: культурно-історичні процеси” №2025.07/0055.