Dětská literatura v podlaštině: důležitost a přístupy

Автор

Vratislav Karpíšek

DOI

10.33402/DSSG.2024-389-406

Анотація

Výzkum dětské literatury v menšinových jazycích se úzce prolíná s lingvistikou, kulturními studiemi a vzděláváním. Ačkoli jde o poměrně okrajovou oblast zájmu, hraje klíčovou roli při zachování jazykové rozmanitosti a revitalizaci menšinových jazyků. Dětská literatura slouží jako základní kámen pro uchování jazykového a kulturního dědictví, poskytuje mladým generacím spojení s jejich kořeny a podporuje rozvoj jazykových dovedností. Dále nastiňuje dvojí vzdělávací a kulturní přínosy takové literatury a zdůrazňuje její význam ve snaze čelit jazykovému posunu, a také při podpoře revitalizace menšinových jazyků. Analýza zahrnuje přehled sedmi vybraných děl podlašské dětské literatury, zaměřuje se na jejich přínos, motivaci autorů a propojení místních tradic a univerzálních témat. Kapitola také diskutuje roli ilustrací, praktické výzvy spojené s publikováním v menšinových jazycích a strategie pro překonání těchto překážek, jako je digitální distribuce. Tato studie zdůrazňuje klíčový přínos dětské literatury pro přežití a rozvoj menšinových jazyků, upozorňuje na jazykovou rozmanitost a kulturní bohatství regionu a potřebu tuto rozmanitost uchovat pro příští generace.

Ключові слова

Dětská literatura, Menšinové jazyky, Podlaština, Revitalizace jazyků, Kulturní ochrana, Folklor.

Повний текст

Завантажити оригінал

Author

Vratislav Karpíšek

DOI

10.33402/DSSG.2024-389-406

Annotation

Research on children’s literature in minority languages lies at the intersection of linguistics, cultural studies, and education. Despite its niche focus, this area is vital for preserving linguistic diversity and revitalising minority languages. Children’s literature acts as a “fortress” of cultural heritage, allowing younger generations to connect with their roots, learn their heritage language, and strengthen their sense of identity. This paper explores the distinctive themes, engaging content, and essential role of illustrations in children’s literature, highlighting its educational and instructive functions. The analysis covers seven unique children’s books in Podlasie dialect, focusing on their development, linguistic and cultural significance, and the authors’ motivations. The study emphasizes the vibrant literary scene in Podlasie, reflecting its linguistic diversity and cultural richness, and advocates for the preservation and growth of minority languages through children’s literature.

Keywords

children’s literature, minority languages, Podlasie dialect, cultural preservation, linguistic revitalisation, folklore.

Full text

Download the original

Оголошення:

Усі оголошення

Новини:

Запрошуємо на науковий семінар за участю Івана Монолатія "Як Коломия пам'ятає: українські та європейські виміри"

Захід буде організовано 7 липня 2026 року об 11:00 за сприяння Національного фонду досліджень України у рамках проєкту "Історична пам'ять українців в умовах війни: від конфронтації до консолідації" (2023.03/0207).

Розпочався одинадцятий польовий сезон досліджень енеолітичного поселення Винники-Лисівка

З 15 червня 2026 р. розпочалися археологічні дослідження поселення культури лійчастого посуду доби енеоліту Винники-Лисівка. Це вже одинадцятий польовий сезон поспіль. Експедиція є спільною Інституту українознавства ім. І. Крипʼякевича НАН України (А. Гавінський), Львівського національного університету ім. І. Франка (Н. Білас, В. Гуменний, Я. Погоральський), Історико-краєзнавчого музею м. Винники (І. Тимець) та Жешівського університету (М. Рибіцька). Роботи здійснюються в рамках виконання теми проєкту Національного фонду досліджень України “Праісторична доба заходу України: культурно-історичні процеси” №2025.07/0055.