Gwara jako niematerialne dziedzictwo kulturowe. Na przykładzie gwar polskich na Bukowinie i w Naddniestrzu
Аutorka przybliża pojęcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego, a szczególnie pojęć dotyczących języka. Zostały zaprezentowane kategorie występowania gwar polskich na Bukowinie i w Naddniestrzu. Przybliżono opis charakterystyki gramatycznej polskich gwar na Bukowinie oraz podano przykład idiolektu polskiego w Naddniestrzu. Przeprowadzone badania terenowe wśród Polaków na Bukowinie oraz w Naddniestrzu, dokonane analizy naukowe dowodzą faktu zanikania odmiany gwarowej języka polskiego, a raczej idiolektów poszczególnych osób w Naddniestrzu, w odróżnieniu od Bukowiny, gdzie można mówić o „wyspowym” jej charakterze, a w niektórych wioskach również o jej całkowitym zaniku.
Gwary polskie, Bukowina, Naddniestrze, Polacy w Naddniestrzu, Polacy na Bukowinie, niematerialne dziedzictwo kulturowe, projekty NPRH.
Przedmiotem rozważań jest podkreślenie wartości słowników regionalnych jako ważnego wykładnika dziedzictwa językowego i kulturowego. Łącząc słowo, pamięć i wyobraźnię jako składniki stanowiące podstawę różnorodności semantycznej, wpisują się w ogólną koncepcję dialektologii jako nauki i jej założeń metodologicznych ze sposobem przedstawiania i interpretowania materiału gwarowego w formie werbalnej i wizualnej. Wypełniają ważną społecznie misję ratowania obrazu językowego i kulturowego „małej ojczyzny” oraz budowania świadomości społecznej zamkniętej w tożsamości regionalnej. Podstawą analizy są wybrane słowa i ich wyobrażenia pojęciowe wydzielone z wypowiedzi gwarowych 2500 osób z 636 wsi środkowo-wschodniej Polski.
regionalny
słownik gwarowy, gwara, słowo, obraz, pamięć.
Запрошуємо на науковий семінар за участю Івана Монолатія "Як Коломия пам'ятає: українські та європейські виміри"
Розпочався одинадцятий польовий сезон досліджень енеолітичного поселення Винники-Лисівка
З 15 червня 2026 р. розпочалися археологічні дослідження поселення культури лійчастого посуду доби енеоліту Винники-Лисівка. Це вже одинадцятий польовий сезон поспіль. Експедиція є спільною Інституту українознавства ім. І. Крипʼякевича НАН України (А. Гавінський), Львівського національного університету ім. І. Франка (Н. Білас, В. Гуменний, Я. Погоральський), Історико-краєзнавчого музею м. Винники (І. Тимець) та Жешівського університету (М. Рибіцька). Роботи здійснюються в рамках виконання теми проєкту Національного фонду досліджень України “Праісторична доба заходу України: культурно-історичні процеси” №2025.07/0055.